O Ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α΄133/28.07.2025) με τίτλο "Παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας - Τροποποιήσεις σχετικά με τη δημοσίευση διαθηκών -Τροποποιήσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο των ανακοπών κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης με σκοπό την επιτάχυνση της εκδίκασης - Λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης", τροποποίησε τη διάταξη του Ν. 2121/1993 που αναφέρεται στις ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται επί προσβολών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων.

Ειδικότερα, διά του άρθ. 153 του Ν. 5221/2025  («Ποινικές κυρώσεις για παραβάσεις  δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας -  Τροποποίηση άρθρου 66 ν. 2121/1993»), επήλθαν οι ακόλουθες τροποποιήσεις στο άρθρο 66 του Ν 2121/1993 ανά παράγραφο:

α) στην παρ. 1 [ποινική αντιμετώπιση προσβολών δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας], οι αριθμοί «2.900 - 15.000» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «τουλάχιστον δύο χιλιάδων εννιακοσίων (2.900)».

β) στην παρ. 2

βα) στην περ. Γ) [ποινική αντιμετώπιση προσβολών συγγενικού δικαιώματος παραγωγών οπτικοακουστικών έργων]:

i) μετά τη λέξη «άδεια» προστέθηκαν οι λέξεις «ή καθ’ υπέρβαση του περιεχομένου της αδείας»,

ii) στις υποπερ. α) και δ) οι λέξεις «ταινιών τους» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «ως άνω έργων»,

iii) προστέθηκαν υποπερ. ζ) και η), των οποίων το περιεχόμενο έχει ως εξής:

«ζ) αποκτά, με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, πρόσβαση, για εμπορική χρήση, σε περιεχόμενο οπτικοακουστικού έργου ή εν γένει οποιουδήποτε οπτικοακουστικού προϊόντος του παραγωγού αυτών, η) διαφημίζει ή προωθεί εμπορικά, με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, την πρόσβαση σε περιεχόμενο οπτικοακουστικού έργου ή εν γένει οποιουδήποτε οπτικοακουστικού προϊόντος του παραγωγού αυτών.»

ββ) στην περ. Δ) [ποινική αντιμετώπιση προσβολών συγγενικού δικαιώματος ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών]

i) οι λέξεις «των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών,» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «ή καθ’ υπέρβαση του περιεχομένου της αδείας των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών, των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και των παρόχων μέσων επικοινωνίας»,

ii) προστέθηκαν υποπερ. η) και θ), των οποίων το περιεχόμενο έχει ως εξής:

«η) αποκτά πρόσβαση, με οποιονδήποτε τρόπο, για εμπορική χρήση, στις εκπομπές αυτές, θ) διαφημίζει ή προωθεί εμπορικά, με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, προϊόντα ή υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, οι οποίες δεν έχουν λάβει τη σχετική έγκριση ή άδεια από τον δικαιούχο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό».

γ) στην παρ. 3 [διακεκριμένες μορφές αδικημάτων], γα) οι λέξεις «έξι χιλιάδων (6.000) έως τριάντα χιλιάδων (30.000)» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «τουλάχιστον έξι χιλιάδων (6.000)», γβ) οι λέξεις «δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) έως εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «τουλάχιστον δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ», γγ) διαγράφηκε το τελευταίο εδάφιο.

δ) προστέθηκε παρ. 3Α, το περιεχόμενο της οποίας έχει ως εξής:

«3Α. Όποιος για ιδιωτική χρήση αποκτά παράνομη πρόσβαση σε οπτικοακουστικά έργα ή εκπομπές ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ή γεγονότα εθνικής ή διεθνούς τηλεθέασης που μεταδίδονται στο διαδίκτυο ταυτόχρονα με τη διενέργειά τους, συμπεριλαμβανομένων αυτών που η δυνατότητα παρακολούθησης παρέχεται μέσω παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και παρόχων υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 του ν. 4779/2021 (Α’ 27) τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως ένα (1) έτος και χρηματική ποινή τουλάχιστον δύο χιλιάδων εννιακοσίων (2.900) ευρώ. Για την εφαρμογή των παρ. 2 και 3Α, παράνομη πρόσβαση είναι: (α) η χωρίς την άδεια των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ή των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ή των παρόχων μέσων επικοινωνίας πρόσβαση με παράνομη συσκευή (εξοπλισμού ή λογισμικού) που βρίσκεται στην κατοχή του αποκτώντος πρόσβαση και (β) η καθ’ υπέρβαση του περιεχομένου της άδειας των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ή των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ή των παρόχων μέσων επικοινωνίας πρόσβαση με νόμιμη συσκευή (εξοπλισμού ή λογισμικού), όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του π.δ. 343/2002 (Α’ 284), που βρίσκεται στην κατοχή του αποκτώντος πρόσβαση.

Για την άσκηση της ποινικής δίωξης σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 43 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ακολουθείται η ειδική διαδικασία της αίτησης έκδοσης ποινικής διαταγής των άρθρων 409 έως 416 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, εφόσον συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις.

Το αξιόποινο εξαλείφεται, αν ο υπαίτιος καταβάλει ολοσχερώς το διπλάσιο του επιβαλλόμενου σύμφωνα με την παρ. 2Β του άρθρου 65Α διοικητικού προστίμου.»

ε) στην παρ. 8 [ποινική αντιμετώπιση προσβολής πνευματικών δικαιωμάτων επί βάσεων δεδομένων], οι λέξεις «τριών χιλιάδων (3.000) έως δεκαπέντε χιλιάδων (15.000)» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «τουλάχιστον τριών χιλιάδων (3.000)»,

στ) στην παρ. 9 [ποινική αντιμετώπιση προσβολής δικαιώματος ειδικής φύσης κατασκευαστή βάσης δεδομένων], οι λέξεις «τριών χιλιάδων (3.000) έως δεκαπέντε χιλιάδων (15.000)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τουλάχιστον τριών χιλιάδων (3.000)».

Συγκεντρωτικά:

• Διευρύνθηκε το πλαίσιο χρηματικής ποινής με το οποίο τιμωρείται το αδίκημα της προσβολής δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
• Διευρύνθηκε η ποινική προστασία του συγγενικού δικαιώματος παραγωγών οπτικοακουστικών έργων και ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών, διά της προσθήκης πρόσθετων πράξεων που χαρακτηρίζονται ως αξιόποινες προσβολές.
• Διευρύνθηκε το πλαίσιο χρηματικής ποινής στις περιπτώσεις διακεκριμενων μορφών των αδικημάτων προσβολής πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων.
• Προβλέφθηκε νέο αδίκημα, συνιστάμενο στην απόκτηση παράνομης πρόσβασης σε οπτικοακουστικά έργα ή εκπομπές ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ή γεγονότα εθνικής ή διεθνούς τηλεθέασης που μεταδίδονται στο διαδίκτυο ταυτόχρονα με τη διενέργειά τους, για ιδιωτική χρήση.
• Διευρύνθηκε το πλαίσιο χρηματικών ποινών σε περίπτωση προσβολής δικαιωμάτων (πνευματικών ή συγγενικών) επί βάσης δεδομένων.
• Απαλείφθηκε η πρόβλεψη περί αποκλειστικής αρμοδιότητας για την εκδίκαση των κακουργημάτων του Ν 2121/1993 στο Τριμελές Εφετείο, με αποτέλεσμα αυτά να εντάσσονται στην καθ’ ύλη αρμοδιότητα του Μονομελούς Εφετείου (άρθ. 110 ΚΠΔ).

Σύντομο σχόλιο: Ο Ν. 5221/2025 αυστηροποίησε εν μέσω καλοκαιριού την ποινική προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων. Είναι δε σαφής η έμφαση που δόθηκε στην ποινική προστασία οπτικοακουστικών έργων, εκπομπών ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών ή γεγονότων εθνικής ή διεθνούς τηλεθέασης που μεταδίδονται στο διαδίκτυο ταυτόχρονα με τη διενέργειά τους, ιδίως δια της θέσπισης του «ειδικής φύσης αδικήματος» που αφορά πρόσβαση στο ανωτέρω οπτικοακουστικό περιεχόμενο στο πλαίσιο ιδιωτικής χρήσης. Θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο σχολαστικότερης εξέτασης και αξιολόγησης το κατά πόσον οι θεσπιζόμενες ποινικές κυρώσεις επεκτείνονται σε πράξεις που κείνται πέραν του περιεχομένου των τυχόν προσβαλλόμενων αποκλειστικών περιουσιακών εξουσιών.